Οι Μαθητές Και Οι Βαθμοί Τους

Καθώς σέρφαρα στο διαδύκτιο κάποια χαλαρή στιγμή το Σάββατο, έπεσα πάνω σε μία έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) σχετική με τη βαθμοθηρία των μαθητών στην Ελλάδα (δείτε τα αποτελέσματα τηε έρευνας εδώ). Με λίγα λόγια, τα παιδιά μας ενδιαφέρονται πάρα πολύ για έναν υψηλό βαθμό στο σχολικό τους έλεγχο, 9/10 μαθητές για την ακρίβεια. Την ίδια στιγμή οι μαθητές γνωρίζουν πολύ καλά πόσο οι γονείς τους θέλουν, περισσότερο από τα παιδιά, καλούς βαθμούς! Οι καθηγητές από την πλευρά τους, ένα 60%, πιστεύουν ότι το ισχύον σύστημα καλλιεργεί την ψύχωση του καλού βαθμού, τον πετυχαίνει τον καλό βαθμό, αλλά δυστυχώς δεν επιβεβαιώνεται κατά τις εισαγωγικές εξετάσεις… Επίσης το εκπαιδευτικό σύστημα στην όμορφη Ελλάδα, δεν προάγει την αυτοεκτίμηση του μαθητή, ενισχύει τον ανταγωνισμό προκαλώντας πίεση, άγχος και φοβίες… Επίσης η έρευνα αναφέρει (τι άλλο;) το διαχωρισμό, που γίνεται από την πλευρά των καθηγητών, μεταξύ καλών και κακών μαθητών. Και εδώ αναρωτιέμαι, πώς ένα παιδί γίνεται καλός μαθητής και κάποιο άλλο όχι; Τί σημαίνει καλός και τί κακός μαθητής; Έχει να κάνει τελικά με τους βαθμούς ή με την προσπάθεια; Αλήθεια, η προσπάθεια βαθμολογείται;

Και έτσι ξαφνικά μου ήρθε στο μυαλό μία ομιλία της Carol Dweck  με τίτλο “The Power Of Believing That You Can Improve” (Η Δύναμη της Πεποίθησησς ότι Μπορείς να Βελτιωθείς, με απλά, ελληνικά λόγια). Η ομιλία ξεκινάει περιγράφοντας μία περίπτωση ενός λυκείου στο Σικάγο, όπου όσα παιδιά δεν έγραφαν το βαθμό που έπρεπε για να περάσουν το μάθημα, έπαιρναν το βαθμό “όχι ακόμα”. Όχι, δεν αποτύχαιναν, δεν έπαιρναν F, απλά τους γίνοταν ξεκάθαρο ότι δεν ήταν έτοιμοι ακόμα. Τί σημαίνει αυτό; Ότι την επόμενη φορά θα τα καταφέρουν, δεν είναι όλοι πάντα στην ίδια φάση για κάτι! Για παράδειγμα, άλλα παιδιά περπατάνε στους 9 μήνες, άλλα στους 12, άλλα στους 15 ή ακόμα και στους 18 μήνες. Όλα τα καταφέρνουν αργά ή γρήγορα! Και επίσης δε γίνεται όλοι μας να είμαστε καλοί στα ίδια πράγματα: κάποιοι αγαπούν τα μαθηματικά, άλλοι τη μουσική, άλλοι τα αρχαία, άλλοι πάλι γίνονται πρωταθλητές στίβου ή στο μπάσκετ. Όλοι έχουν πετύχει!

Αυτό όλο πρέπει να μας κάνει, γονείς και δασκάλους, να σκεφτούμε την επιβράβευση των μαθητών μας. Σύμφωνα με την Dweck, πρέπει να αρχίσουμε να επιβραβέυουμε τη διαδικασία στην οποία συμμετέχουν τα παιδιά: την προσπάθειά τους, τη στρατιγική, τη συγκέντρωση, την επιμονή, τη βελτίωση τους. Η επιβράβευση της διαδικασίας δημιουργεί σκληραγωγημένα και ευπροσάρμοστα παιδιά.

Σε διάφορα πειράματα που ακολούθησαν τη σκέψη αυτή, βρέθηκε ότι και μόνο οι λέξεις “ακόμα” ή “όχι ακόμα”, προσφέρουν στα παιδιά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, τα κάνουν να οραματίζονται και να αδημονούν για το μέλλον.   Στην ομιλία της δεν περιγράφει τον τρόπο, αλλά πιστεύω ότι ο βαθμός “όχι ακόμα” από μόνος του αλλάζει τη νοοτροπία όλου του εκπαιδευτικού συστήματος… Είναι σημαντικό να καταλάβουν τα παιδιά ότι η προσπάθεια και η δυσκολία θα τα βοηθήσουν να εκμεταλευτούν κάθε νευρώνα του εγκεφάλου τους. Με αυτό τον τρόπο θα γίνουν καλύτερα. Το ζητούμενο είναι να γινόμαστε καλύτεροι, όχι να πέρνουμε άριστα.

Μία άλλη προσέγγιση στο θέμα είναι αυτή της Rita Pierson, μίας δασκάλας, η οποία πιστεύει ότι “καμία σημαντική γνώση δεν αποκτιέται χωρίς μία σημαντική σχέση”.  Όταν μία συνάδελφό της  της είπε: “Δεν με πληρώνουν για να συμπαθώ τα παιδιά, αλλά για να τα διδάξω”, εκείνη απλούστατα απάντησε: “Τα παιδιά δε μαθαίνουν από ανθρώπους που δε συμπαθούν!”

Αυτό που την απασχολούσε στα χρόνια της δουλειάς της (40 χρόνια δεν είναι λίγα…!) ήταν όχι μόνο να εμπλουτίσει τις ακαδημαϊκές γνώσεις των μαθητών της, αλλά και την αυτοπεποίθησή τους. Αυτός ήταν και ο λόγος που σε έναν μαθητή που από της 20 ερωτήσεις ενός τεστ απάντησε σωστά τις 2 έβαλε +2. Όχι -18… Ο βαθμός του είχε θετικό πρόσημο για να του δώσει την ώθηση να ξαναπροσπαθήσει, γιατί δεν έχασε και όλες τις ερωτήσεις! Ο μαθητής την επόμενη φορά τα πήγε πολύ καλύτερα.

Η Pierson προσπαθούσε να κάνει τους μαθητές της να αισθανθούν σπουδαίοι, γιατί ήταν σπουδαίοι. Έπρεπε να γνωρίζουν ότι φεύγοντας από την τάξη της θα είναι καλύτεροι, δυνατότεροι και ισχυροί. Είχαν όλη τη ζωή μπροστά τους να κάνουν πράγματα, να επισκεφτούν μέρη και να εντυπωσιάσουν τον κόσμο όλο! Έπρεπε να γνωρίζουν καλά ότι άξιζαν την εκπαίδευση που λάμβαναν. Και ξέρετε, το ωραίο με τη μάθηση είναι ότι δεν μπορεί να στην πάρει κανείς (BB King)!

Καλή εβδομάδα!

 

Σχολιάστε